GESI / GEESE
Migracja gęsi przez Północne Podlasie odbywa się głównie w marcu. Przelot jesienny jest zdecydowanie mniej liczny i spektakularny. Obserwacje z poszczególnych sezonów zawarte są w raportach przygotowywanych przez Michała Polakowskiego.
Raporty
March is a best month for geese in Northeast Poland. The species structure is dominated by White-fronted Goose which is most numerous in spring time. The second species is a Bean Goose. Annual (polish) reports are prepared by Michal Polakowski
8.02.2009
Obok zimujących nad Biebrzą gęgaw, pojawiły się pierwsze gęsi białoczelne (S. Niedzwiecki, W. Sawicki). Biorąc pod uwagę regularną zimę nad rzeką to swego rodzaju falstart ze strony ptaków. :)
15.02.2009
Pierwsze doniesienie o gęsiach zbożowych spod Brzostowa (G. Grygoruk).
22.02.2009
Nieliczne gęsi białoczelne (8 ad) i zbożowe (5) koło Chylin. W stadzie ponad 400 gęgaw bernikla rdzawoszyja na oparzelisku koło Mścich (K. i A. Henel, M. Polakowski, M. Broniszewska). To 8. i najwcześniejsze stwierdzenie na Północnym Podlasiu.
27.02.2009
Przybyło nieco gęsi zbożowych (23), nadal obecnych jest kilka gęsi białoczelnych, najliczniejsze są gęgawy, których G. Grygoruk i J. Kosior naliczyli nad Biebrzą 1100.
4.03.2009
Doleciały nad Biebrzę kolejne gęgawy, tym razem ptaków naliczono już 1250 (G. Grygoruk).
6.03.2009
Prawie 1000 gęgaw w Dolnym Basenie Biebrzy a koło Łojów Awissa pierwsze 3 bernikle białolice (M. Polakowski, M. Rostkowski, M. Broniszewska, A. Płowucha).
7-8.03.2009
Bernikla rdzawoszyja koło Białogrądów (M. Polakowski i in.). Trudno ustalić czy to ten sam osobnik widziany ponad 2 tygodnie wcześniej, 12 km na południe od miejsca tej obserwacji i w innym składzie ptaków towarzyszących (tym razem mniej gęgaw, nieliczne zbożówki). Ptak obserwowany także kolejnego dnia koło Osowca (M. Rycak i in.).
Koło Łojów Awissa pierwsze tegoroczne gęsi krótkodziobe (G. Grygoruk, J. Kosior). Ptaki obserwowane tamże kolejnego dnia przez K. i A. Henel.
10-11.03.2009
Gęsi wyraźnie przybyło. 10 marca odnotowano już prawie 700 białoczółek, ponad 300 zbożowych a gęgaw już tylko niespełna 300 (G. Grygoruk, W. Januszkiewicz, T. Tumiel, S. Niedzwiecki). 11 marca koło Hajnówki prawie pół tysiąca przelotnych gęsi zbożowych (P. Białomyzy) a na Biebrzy 1200 białoczółek i 500 zbożowych (J. Stepaniuk, G. Grygoruk, T. Tumiel, S. Niedziwecki).
12.03.2009
Gęsi więcej z godziny na godzinę. Już ponad 6000 ptaków w Dolnym Basenie Biebrzy, na sąsiedniej Narwi i koło Osowca, wyraźnie dominują białoczółki a największe stado liczyło 2500 gęsi. Pierwsza tegoroczna obroża na białoczółce odczytana, z ciekawszych też trzecia w tym roku gęś krótkodzioba i czwarta bernikla białolica (M. Polakowski, M. Broniszewska). Dalszych 5000 gęsi koło Wizny, wśród nich większość białoczółek (3 obroże odczytane, jedna z lęgowiska), ale też kolejne tegoroczne bernikle białolice (G. Grygoruk, S. Niedzwiecki).
15.03.2009
Nadal przyrasta liczba gęsi w Dolinie Biebrzy. Dziś na przejrzane mniej lub bardziej dokładnie 14,5 tysiąca ptaków w Dolnym Basenie i okolicach co najmniej 3 bernikle białolice i 7 odczytów z obróż na białoczółkach, w tym ptak znakowany latem na lęgowisku w północnej Rosji (Tajmir). K. i A. Henel & M. Polakowski. 7 bernikli białolicych w Dolnej Biebrzy i 2 dorosłe gęsi krótkodziobe koło Góry Strękowej (G. Grygoruk, A. Płowucha, J. Kosior).
16.03.2009
Na Grądach Woniecko 7 tysięcy gęsi, w tym co najmniej 4 bernikle białolice a na Sulinie w dolinie Narwi dalsze 4 tysiące gęsi z 2 białolicymi (W. i M. Januszkiewicz, T. Markowski). W dolinie Narwi między Zajkami i Wizną 10000 gęsi z wyraźnie dominującą białoczółką (1 obroża odczytana). M. Broniszewska, M. Polakowski
19.03.2009
Krótki wypad nad Biebrzę zaowocował pojedynczą gęś krótkodziobą (33 stwierdzenie na PP, 43. widziany tu ptak) i jedną obrożą na białoczółce założoną w poprzednim roku na lęgowisku w północnej Rosji (Tajmir). Gęsi próbują przetrwać nieustępującą zimę. M. Polakowski
20.03.2009
2 bernikle obrożne (k. Raciborów i Łojów Awissa), gęś krótkodzioba i 14 odczytanych obróż na Dolnej Biebrzy i Narwi po sąsiedzku (G. Grygoruk, T. Tumiel). Tej wiosny poza Dolną Biebrzą gęsi niewiele. W Łomżyńskim Parku Krajobrazowym łącznie dziś co najmniej 4000 gęsi ze znaczną dominacją białoczelnych, razem z nimi bernikla białolica i 3 odczytane obroże (1 na białoczelnej czytana już przeze mnie dokładnie rok wstecz i 2 na zbożowych bez danych obrączkowania jeszcze). M. Polakowski
21.03.2009
Stado 20 tysięcy gęsi koło Włochówki, a wśród nich 7 odczytanych obróż, bernikla obrożna i 9 białolicych (W. Januszkiewicz). Koło Wizny dorosła gęś mała w stadzie 1500 głównie białoczółek (M. Polakowski).
22.03.2009
W Dolnym Basenie Biebrzy duże koncentracje gęsi, tym razem 8 odczytanych obróż, ciemnobrzucha bernikla obrożna koło Raciborów i inna o cechach tego samego podgatunku koło Łojów, 3 gęsi krótkodziobe (Łoje, Racibory), następna bernikla rdzawoszyja i 3 białolice (M. Polakowski).
23.03.2009
Trzecia bernikla obrożna (ciemnobrzucha), tym razem ptak na Grądach Woniecko (M. Polakowski, T. i A. Rafalscy, G. Czapiewski).
24.03.2009
Gęsi nadal dużo. Aż 17 przeczytanych obróż i 3 bernikle białolice na Dolnej Biebrzy (G. Grygoruk, W. Piechowski). Bernikla obrożna nadal koło Grądów Woniecko (T. i A. Rafalscy, G. Czapiewski).
25.03.2009
Koło Włochówki nadal duże stado 20 tysięcy gęsi, 10 obróż odczytanych a koło Grądów Woniecko 15 tysięcy trudno dostępnych ptaków (W. Januszkiewicz).
27.03.2009
Na Biebrzy niewiele gęsi przejrzanych, ale wśród tych, które dało radę przejrzeć aż 21 odczytanych obróż (5 z północnej Rosji), 10 bernikli białolicych i 4 krótkie (G. Grygoruk, W. Piechowski), koło Włochówki czwarta tegoroczna bernikla rdzawoszyja i 2 kolejne tegoroczne krótkie (T. Tumiel, M. Korniluk).
28-29.03.2009
Gęsi wyraźnie ubyło, pewnie poleciały dalej w kierunku lęgowisk. Z tych które udało się poprzeglądać 28 marca były 4 krótkie (Brzostowo, Giełczyn) i tyle samo bernikli białolicych (M. Polakowski, O. i A. Popławscy), kolejnego dnia koło Łojów Awissa 2 bernikle obrożne i 12 białolicych, rano koło Góry Strękowej 2 krótkie (M. Polakowski, O. i A. Popławscy). Poza tym, 28 marca bernikla obrożna koło Giełczyna (G. Grygoruk, W. Piechowski, T. Kułakowski), tego samego dnia nadal duże stado gęsi koło Włochówki (12 tysięcy) a wśród nich 11 odczytanych obróż (W. Januszkiewicz). 28 marca też 22 obroże odczytane na białoczółkach i 18 bernikli białolicych (W. Piechowski, G. Grygoruk).
31.03.2009
Gęsi niewiele, wśród tych, które obserwowali J. Kosior, W. Piechowski i G. Grygoruk 16 bernikli białolicych, gęś krótkodzioba k. Giełczyna i 17 odczytanych obróż. Dorosła gęś mała koło Kurpik i jasnopłaszczowa krótkodzioba koło Białogrądów (M. Polakowski, M. Broniszewska, M. Cieszyński).
2.04.2009
Pogoda ostatnio sprzyjała wędrówce i gęsi mocno ?wywiało". Mieliśmy dziś trudności ze znalezieniem jakiś większych stad do przeglądania. Mimo to udało się kilka takich w Dolinie Biebrzy znaleźć, odczytać wśród nich 7 obróż i wypatrzeć 15 bernikli białolicych (M. Broniszewska, M. Cieszyński, M. Polakowski).
4.04.2009
Gęsi mocno ubyło, zostały nieliczne. Nieco więcej koło Zajek, gdzie w stadzie 300-400 białoczółek 1 odczytana obroża (G. Myka). Tamże 11 bernikli białolicych (M. Juniewicz).
5.04.2009
Tylko koło 600 gęsi na Dolnej Biebrzy a wśród nich 10 bernikli białolicych i 1 obroża odczytana (G. Grygoruk).
Gęsiowy sezon dobiegł prawie końca, ptaki poleciały dalej na lęgowiska.
Był to dosyć krótki sezon bo trwał zaledwie trochę ponad 2 tygodnie
(2 razy krócej niż rok wstecz). To przyczyna opóźnionej w tym roku wiosny.
Ze względu na ?nawał" pracy i szybko rozpoczęty ?sezon" raport gęsiowy
pojawi się pewnie ze znacznym opóźnieniem i napiszę go w wersji skróconej
(choć okraszonej wieloma zdjęciami :)). MPL
Charakterystyka północnopodlaskich gęsi.
Michał Polakowski
Bernikla białolica, Branta leucopsis
Regularnie, bardzo nielicznie przelotna na Północnym Podlasiu. Pojedyncze osobniki, czasem grupki nawet do kilkudziesięciu ptaków, najchętniej przebywają w stadach gęsi białoczelnych i zbożowych. Pierwsze ptaki wiosną widywane są zwykle na przełomie lutego i marca, szczyt przelotu przypada na marzec i początek kwietnia a ostatnie bernikle białolice znikają z Niziny Północnopodlaskiej w maju.
Gęgawa, Anser anser
Migrująca wcześniej niż inne gęsi i jako jedyna lęgowa w Polsce. Przelot tego gatunku ma miejsce zwykle w lutym i trwa do około połowy lub końca marca. Rzadko obserwowana w stadach z innymi, najliczniejszymi gatunkami (gęsią białoczelną i zbożową).
Gęś białoczelna, Anser albifrons
Zdecydowany dominant wiosną stanowiący nawet do niemal 100% obserwowanych ptaków. Szczyt przelotu tego gatunku przypada na Północnym Podlasiu zwykle na koniec marca a kończy się zwykle koło połowy kwietnia. Ostatnie ptaki widywane są na przełomie kwietnia i maja.
Gęś krótkodzioba, Anser brachyrhynchus
Do niedawna sporadycznie obserwowana na Północnym Podlasiu, ostatnio notowana regularnie (Polakowski 2008). Do roku 2008 włącznie odnotowano ją w okresie 28 lutego - 2 maja co najmniej 28 razy a najwięcej, bo aż ponad ? obserwacji przypadało na marzec. Coraz liczniejsze obserwacje tego gatunku to efekt regularnego i intensywnego szukania jej w stadach pospolitych gatunków gęsi (głównie zbożowych) oraz wzrostu liczebności tego gatunku na zimowiskach (Polakowski 2008).
Gęś zbożowa, Anser fabalis
Znacznie mniej liczna na przelotach wiosennych niż gęś białoczelna. Te ptaki stanowią zwykle 10-20% obserwowanych wiosną na Północnym Podlasiu gęsi. Podobnie jak gęsi białoczelne, migrują na lęgowiska w Rosji z zimowisk w zachodniej Europie.
Zaledwie kilkakrotnie stwierdzono na Północnym Podlasiu także:
? bernikle kanadyjskie, Branta canadensis,
? bernikle obrożna, Branta bernicla bernicla i B. b. hrota,
? bernikle rdzawoszyje, Branta ruficollis (do 2008 roku włącznie 7 stwierdzeń),
? gęś małą, Anser erythropus (ostatnia obserwacja z roku 2007),
? gęś tybetańska, Anser indicus (ostatnia obserwacja z roku 2008),
? gęsiówki egipskie, Alopochen aegyptiacus (jedyne dotychczasowe stwierdzenie z 2008 roku).
Badania wędrówek gęsi i odczyty obróż:
Niektóre z obserwowanych u nas ptaków noszą zakładane na zimowiskach w Holandii lub Niemczech oraz lęgowiskach w Rosji obroże szyjne z kodami możliwymi do odczytu przez lunetę. Warto zwracać uwagę na takie ptaki gdyż odczyty obróż dają wiele cennych informacji o wędrówkach gęsi i dostarczają wiele satysfakcji. Można je na bieżąco wprowadzać na stronę internetową www.geese.org i śledzić historię poszczególnych z nich. Zachęcam do tego gorąco!
Raport z gesiowania 2008 (M.Polakowski i M.Broniszewska) 
Raport z gesiowania 2007 (M.Polakowski)
